کتاب «زندگی ۳.۰» نوشتهی مکس تگمارک، دربارهی یک پرسش فنیِ محدود نیست؛ دربارهی آیندهی انسان در جهانی است که ماشینها ممکن است تواناییهای شناختی بسیار گستردهای پیدا کنند. تگمارک با چارچوب «حیات ۱.۰، ۲.۰ و ۳.۰» توضیح میدهد موجودات چگونه از سختافزار و نرمافزار زیستیِ ثابت، به یادگیری فرهنگی و سپس امکان طراحی دوبارهی هر دو میرسند.
کتاب میان هوش، آگاهی و هدف تمایز میگذارد و از بازار کار، رقابت تسلیحاتی، توزیع ثروت، مسئلهی همسویی و سناریوهای بلندمدت سخن میگوید. نگرانی اصلی نویسنده «ماشین شرور» نیست؛ سامانهای بسیار توانمند است که هدفش با ارزشهای انسانی دقیقاً هماهنگ نشده باشد. از همینجا پرسش مسئولیت مطرح میشود: چه کسی هدف را تعیین میکند، خطا را میپذیرد و حق توقف دارد؟
این خلاصهی تحلیلی، دقیق و کاربردی بوکادمی، استدلالهای اصلی کتاب را از پیشبینی قطعی جدا میکند و در نسخهی پرو، کاربرد امروز آنها را برای افراد، مدیران و سیاستگذاران با مثال، نقد و معیار اجرایی بررسی میکند. همچنین میان هوش محدود، هوش عمومی و ابرهوش مرز میگذارد تا نگرانیهای واقعی امروز با سناریوهای بلندمدت مخلوط نشوند. نتیجه نه دعوت به وحشت است و نه خوشبینی منفعل؛ دعوت به «خوشبینی فعال» است: آیندهی مطلوب را تعریف کنیم، خطرهای نزدیک و دور را همزمان ببینیم و پیش از آنکه سامانهها از توان حکمرانی ما جلو بزنند، ایمنی و پاسخگویی را در طراحی وارد کنیم.
